Yasadışı Sanat: dayıbaşı nedir

<div class="MsoNormal"><span style="font-family: "Calibri Light","sans-serif"; font-size: 13.0pt;">Sizi bilmem ama ben bu “dayıbaşı” kelimesini ilk kez duydum. Nasıl da feodal bir algı yaratıyor insanda duyunca:<o:p></o:p></span></div><div class="MsoNormal"><br /></div><div class="MsoNormal"><span style="font-family: "Calibri Light","sans-serif"; font-size: 13.0pt;">                                   </span><span style="font-family: "Calibri Light","sans-serif"; font-size: 20.0pt;">D A Y I B A Ş I !<o:p></o:p></span></div><div class="MsoNormal"><br /></div><div class="MsoNormal"><span style="font-family: "Calibri Light","sans-serif"; font-size: 13.0pt;">İlk duyduğumda “kabadayıların başı, mahallenin bıçkın delikanlısı, asar keser abi, korkulan sahte yiğit” gibi eş sözcükler geçti beynimdeki konuşma balonundan.<o:p></o:p></span></div><div class="MsoNormal"><br /></div><div class="MsoNormal"><span style="font-family: "Calibri Light","sans-serif"; font-size: 13.0pt;">İş hayatında böyle acayip bir kelime kullanılırsa kesin altından pis şeyler çıkar diye düşündüm..<o:p></o:p></span></div><div class="MsoNormal"><br /></div><div class="MsoNormal"><span style="font-family: "Calibri Light","sans-serif"; font-size: 13.0pt;">Hele ki günümüz “business” dünyasında neredeyse her iş teriminin İngilizcesi kullanılırken “dayıbaşı” gibi “underground” tınılı bir kelime insanı şaşırtıyor ister istemez.<o:p></o:p></span></div><div class="MsoNormal"><br /></div><div class="MsoNormal"><span style="font-family: "Calibri Light","sans-serif"; font-size: 13.0pt;">Hiç de yanılmamışım.<o:p></o:p></span></div><div class="MsoNormal"><br /></div><div class="MsoNormal"><span style="font-family: "Calibri Light","sans-serif"; font-size: 13.0pt;"> Meğer gizli taşeron sistemiymiş bu dayıbaşılık!<o:p></o:p></span></div><div class="MsoNormal"><div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"><a href="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEjueYwcWJCC-OLawh7TgnRiSjIdoONhaD4lidTWLvwyrA97DcECNTnV9Rvg1w6NFdHRF6rpZ7kHyjQ47s2HJRD63aH9Zv2Htv3VOTw9LIxO5n2TYSpAgsTzyF1AgYsScvx7NIKyzZKg8AF7/s1600/k%C3%B6t%C3%BC2.jpg" imageanchor="1" style="clear: left; float: left; margin-bottom: 1em; margin-right: 1em;"><img alt="dayibasi " border="0" height="320" src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEjueYwcWJCC-OLawh7TgnRiSjIdoONhaD4lidTWLvwyrA97DcECNTnV9Rvg1w6NFdHRF6rpZ7kHyjQ47s2HJRD63aH9Zv2Htv3VOTw9LIxO5n2TYSpAgsTzyF1AgYsScvx7NIKyzZKg8AF7/s1600/k%C3%B6t%C3%BC2.jpg" title="calisinn, dayibasi geliyor!!" width="219" /></a></div><br /></div><div class="MsoNormal"><span style="font-family: "Calibri Light","sans-serif"; font-size: 13.0pt;">Dayıbaşı bir çeşit işçi simsarı; aslında bu sistemde çalışana işçi denemeyeceği için bu dayıbaşılarına da“marababaşı” dersek daha anlamlı olacak.<o:p></o:p></span></div><div class="MsoNormal"><br /></div><div class="MsoNormal"><span style="font-family: "Calibri Light","sans-serif"; font-size: 13.0pt;">Nedenini birazdan anlayacaksınız..<o:p></o:p></span></div><div class="MsoNormal"><br /></div><div class="MsoNormal"><span style="font-family: "Calibri Light","sans-serif"; font-size: 13.0pt;">Bizim dayıbaşı, madene “ustabaşı” kadrosuyla giriyor. Düz işçiler 1200 lira alırken O'nun maaşı 1800 lira.  Asıl geliri bu değil elbette.. </span><br /><span style="font-family: "Calibri Light","sans-serif"; font-size: 13.0pt;">Kendisinden istenen mesela 30 kişilik kadroyu buluyor. Bu 30 kişinin sigortasını yapıyor maden işletmesi, hatta sendikaya da üye oluyorlar. Herşey yasal, herşey mükemmel görünüyor değil mi? Güya dayıbaşı sadece aracı..<o:p></o:p></span></div><div class="MsoNormal"><br /></div><div class="MsoNormal"><span style="font-family: "Calibri Light","sans-serif"; font-size: 13.0pt;">Değil işte..<o:p></o:p></span></div><div class="MsoNormal"><br /></div><div class="MsoNormal"><span style="font-family: "Calibri Light","sans-serif"; font-size: 13.0pt;">Dayıbaşı artık o işçilerin tek sorumlusu. İstediğinin yevmiyesini kestiriyor, istediği işçiyi işten attırıyor, sorumlu olduğu işçilere hakaret edebiliyor, hatta işçilere tokat bile attığı oluyor. Çünkü maden işletmesi işçiyle muhatap değil, bütün yetkiyi dayıbaşına vermiş.. <o:p></o:p></span></div><div class="MsoNormal"><br /></div><div class="MsoNormal"><span style="font-family: "Calibri Light","sans-serif"; font-size: 13.0pt;">Eğer sorumlu olduğu işçiler üretimi arttırırsa dayıbaşı prim alıyor! Aylık geliri 25000 lirayı bulan dayıbaşıları varmış, ben de basında okuduklarımın yalancısıyım. Dayıbaşı ne kadar kazanır konusu muğlak çünkü, her kafadan ayrı bir ses çıkıyor.. <o:p></o:p></span></div><div class="MsoNormal"><br /></div><div class="MsoNormal"><span style="font-family: "Calibri Light","sans-serif"; font-size: 13.0pt;">Şimdi anladınız mı bu sistemde çalışan kişiye neden işçi değil de “maraba” dediğimi?<o:p></o:p></span></div><div class="MsoNormal"><br /></div><div class="MsoNormal"><span style="font-family: "Calibri Light","sans-serif"; font-size: 13.0pt;">İşçiye yemek, su verilir; işçi insan muamelesi görür bazı işyerlerinde asgari düzeyde de olsa. Bu marabalara ne yemeği, ne suyu!<o:p></o:p></span></div><div class="MsoNormal"><span style="font-family: "Calibri Light","sans-serif"; font-size: 13.0pt;">İşçi çalışırken tuvalet ihtiyacını kısıtlı da olsa giderebilir. Madende dayıbaşının emrinde çalışan marabalara 8 saat boyunca tuvalet bile yasak! Bir işçi kendi ağzıyla söyledi bunu... <o:p></o:p></span></div><div class="MsoNormal"><span style="font-family: "Calibri Light","sans-serif"; font-size: 13.0pt;">Marabadan istenen şey daha fazla, daha daha fazla, en bi öz bi fazla kömür çıkarması..<o:p></o:p></span></div><div class="MsoNormal"><br /></div><div align="center" class="MsoNormal" style="text-align: center;"><span style="font-family: "Calibri Light","sans-serif"; font-size: 13.0pt;"> Ne kadar çok kömür çıkarsa o kadar çok prim var,<o:p></o:p></span></div><div align="center" class="MsoNormal" style="text-align: center;"><span style="font-family: "Calibri Light","sans-serif"; font-size: 13.0pt;"> Kime?<o:p></o:p></span></div><div align="center" class="MsoNormal" style="text-align: center;"><span style="font-family: "Calibri Light","sans-serif"; font-size: 13.0pt;"> Dayıbaşına..<o:p></o:p></span></div><div align="center" class="MsoNormal" style="text-align: center;"><span style="font-family: "Calibri Light","sans-serif"; font-size: 13.0pt;"> Başka kime, patrona!<o:p></o:p></span></div><div align="center" class="MsoNormal" style="text-align: center;"><span style="font-family: "Calibri Light","sans-serif"; font-size: 13.0pt;">Patron nerede?<o:p></o:p></span></div><div align="center" class="MsoNormal" style="text-align: center;"><span style="font-family: "Calibri Light","sans-serif"; font-size: 13.0pt;">Adresinde bulunamamış!<o:p></o:p></span></div><div align="center" class="MsoNormal" style="text-align: center;"><span style="font-family: "Calibri Light","sans-serif"; font-size: 13.0pt;"> İşçi nerede?<o:p></o:p></span></div><div align="center" class="MsoNormal" style="text-align: center;"><span style="font-family: "Calibri Light","sans-serif"; font-size: 13.0pt;">Madene gitti..<o:p></o:p></span></div><div align="center" class="MsoNormal" style="text-align: center;"><span style="font-family: "Calibri Light","sans-serif"; font-size: 13.0pt;">Maden nerede?<o:p></o:p></span></div><div align="center" class="MsoNormal" style="text-align: center;"><span style="font-family: "Calibri Light","sans-serif"; font-size: 13.0pt;"> Göçtü, yandı, kül oldu!!!<o:p></o:p></span></div><div class="MsoNormal"><br /></div><div class="MsoNormal"><span style="font-family: "Calibri Light","sans-serif"; font-size: 13.0pt;">Huyumuz kurusun, kötülüklere kolayca adapte oluruz biz insanlar. Hele ki acılı, tevekkül bilinciyle yetişmiş, biraz da kaderci doğu coğrafyasında yaşıyorsak..<o:p></o:p></span></div><div class="MsoNormal"><br /></div><div class="MsoNormal"><span style="font-family: "Calibri Light","sans-serif"; font-size: 13.0pt;">Mesela gazetelerde şöyle ilanlar görmeye de alışırız biz bu kafayla:<o:p></o:p></span></div><div class="MsoNormal"><br /></div><div align="center" class="MsoNormal" style="text-align: center;"><span style="font-family: "Calibri Light","sans-serif"; font-size: 13.0pt;">            <b>ACELE DAYIBAŞLARI ARANIYOR!<o:p></o:p></b></span></div><div align="center" class="MsoNormal" style="text-align: center;"><br /></div><div class="MsoNormal"><span style="font-family: "Calibri Light","sans-serif"; font-size: 13.0pt;">Maden işletmemize dolgun maaş ve primle çalışmak üzere dayıbaşları aranıyor. İstediğimiz niteliklere uygunsanız hemen başvurun:<o:p></o:p></span></div><div class="MsoNormal" style="margin-left: 54.0pt; mso-list: l0 level2 lfo1; tab-stops: list 54.0pt; text-indent: -18.0pt;"><span style="font-family: "Wingdings 2"; font-size: 13.0pt; mso-bidi-font-family: "Wingdings 2"; mso-fareast-font-family: "Wingdings 2";">ñ<span style="font-family: 'Times New Roman'; font-size: 7pt;"></span></span><u><span style="font-family: "Calibri Light","sans-serif"; font-size: 13.0pt;">En fazla</span></u><span style="font-family: "Calibri Light","sans-serif"; font-size: 13.0pt;"> ilkokul mezunu olmak. Diplomanız yoksa şansınız artacaktır.<o:p></o:p></span></div><div class="MsoNormal" style="margin-left: 54.0pt; mso-list: l0 level2 lfo1; tab-stops: list 54.0pt; text-indent: -18.0pt;"><span style="font-family: "Wingdings 2"; font-size: 13.0pt; mso-bidi-font-family: "Wingdings 2"; mso-fareast-font-family: "Wingdings 2";">ñ<span style="font-family: 'Times New Roman'; font-size: 7pt;"></span></span><span style="font-family: "Calibri Light","sans-serif"; font-size: 13.0pt;">Çevresinde sözünü dinleten, kendisinden korkulan bir kişilik olmak. (Referans olarak sıkça gittiğiniz kahvehanenin adresini mutlaka başvurunuzda belirtiniz)<o:p></o:p></span></div><div class="MsoNormal" style="margin-left: 54.0pt; mso-list: l0 level2 lfo1; tab-stops: list 54.0pt; text-indent: -18.0pt;"><span style="font-family: "Wingdings 2"; font-size: 13.0pt; mso-bidi-font-family: "Wingdings 2"; mso-fareast-font-family: "Wingdings 2";">ñ<span style="font-family: 'Times New Roman'; font-size: 7pt;"></span></span><span style="font-family: "Calibri Light","sans-serif"; font-size: 13.0pt;">Cüsseli bir yapı, erkeksi bir görünüm tercih sebebidir. ( Gerekirse emrindeki işçileri fiziğiyle de korkutabilecek yapıda olanlara öncelik tanınacaktır)<o:p></o:p></span></div><div class="MsoNormal" style="margin-left: 54.0pt; mso-list: l0 level2 lfo1; tab-stops: list 54.0pt; text-indent: -18.0pt;"><span style="font-family: "Wingdings 2"; font-size: 13.0pt; mso-bidi-font-family: "Wingdings 2"; mso-fareast-font-family: "Wingdings 2";">ñ<span style="font-family: 'Times New Roman'; font-size: 7pt;"></span></span><span style="font-family: "Calibri Light","sans-serif"; font-size: 13.0pt;">Para hırsı ve yüksek ego sahibi değilseniz boşuna başvurmayınız.<o:p></o:p></span></div><div class="MsoNormal" style="margin-left: 54.0pt; mso-list: l0 level2 lfo1; tab-stops: list 54.0pt; text-indent: -18.0pt;"><span style="font-family: "Wingdings 2"; font-size: 13.0pt; mso-bidi-font-family: "Wingdings 2"; mso-fareast-font-family: "Wingdings 2";">ñ<span style="font-family: 'Times New Roman'; font-size: 7pt;"></span></span><span style="font-family: "Calibri Light","sans-serif"; font-size: 13.0pt;">Gözükara, merhametsiz ve bencil kişilikler tercihimizdir.<o:p></o:p></span></div><div class="MsoNormal"><br /></div><div class="MsoNormal"><br /></div><div class="MsoNormal"><br /></div><div class="MsoNormal"><span style="font-family: "Calibri Light","sans-serif"; font-size: 13.0pt;">Yorumu size bırakıyorum, kalın sağlıcakla..<o:p></o:p></span></div><div class="MsoNormal"><br /></div><div class="MsoNormal"><br /></div><br /><h2><span style="font-family: "Calibri Light","sans-serif"; font-size: 13.0pt;"> </span></h2>

Sizi bilmem ama ben bu “dayıbaşı” kelimesini ilk kez duydum. Nasıl da feodal bir algı yaratıyor insanda duyunca: ...

Devamı »